15:35 گرينويچ - دوشنبه 06 سپتامبر 2004

آيا دولت خاتمی در جلب ايرانيان مقيم خارج موفق بوده است؟

علی يونسی وزير اطلاعات ايران گفته است که جذب سرمايه های ايرانيان مقيم کشورهای خارجی به داخل ايران ضروری است.

آقای يونسی هفته گذشته در يک گفتگوی مطبوعاتی گفت: "در صورتی که نتوانيم با اين افراد ارتباط برقرار نماييم نسل های بعدی آنها ديگر ايرانی نخواهند بود." به گفته وی اين مسئله "بسيار خطرناک" است و ايرانيان خارج از کشور بايد بتوانند با بستگان خود در ايران ارتباط برقرار کنند.

جذب سرمايه های خارجی به ايران به ويژه سرمايه ايرانی های مهاجر همواره از شعارهای دولت محمد خاتمی رييس جمهوری بوده است، هر چند بسياری از اقدامات و قانون گذاری ها در اين زمينه با اقدامات جناح رقيب، بی اثر شده است.

بنا به اعلام مقامات ايرانی حدود سه ميليون نفر ايرانی در کشورهای خارج زندگی می کنند که در مورد ميزان ثروت آنها تخمين های متفاوتی وجود دارد و به چند صد ميليارد دلار می رسد.

آقای يونسی در سخنان خود همچنين گفت که تک تک ايرانيان برای کشور يک فرصت محسوب می شوند، اما اين سياست دولت "به مذاق عده ای خوش نيامده است". او می گويد که عده ای در ايران فکر می کنند با ورود اين افراد، منافع آنها به خطر می افتد.

از پنج سال پيش به اين سو، تغيير سياست های دولت جمهوری اسلامی در پذيرش ايرانيان مقيم کشورهای خارجی به ايران، برای اين گروه از ايرانيان بسيار ملموس بوده است. بسياری که تا پيش از آن تصور بازگشت و ديدار دوباره کشور و اقوام خود را نمی کردند، در اين مدت توانستند بدون مشکل به ايران بازگردند. هر چند که طی اين سال ها حوادثی سبب شد بعضی از ايرانيان در سفر به وطن خود تجديد نظر کنند، از جمله مرگ زهرا کاظمی، عکاس خبری ايرانی کانادايی، هنگام بازداشت و همچنين دستگيری يک دانشگاهی ايرانی مقيم آمريکا به جرم جاسوسی.

مقامات ايرانی در سال های گذشته بارها بر اين نکته تاکيد داشته اند که ايرانيان خارج از کشور - آنطور که بعضی تصور می کنند - در "ليست سياه" نيستند و همه ايرانيان از جمله کسانی که به طور غيرمجاز ايران را ترک کرده و به کشورهای ديگر پناهنده شده اند، می توانند آزادانه به کشورشان رفت و آمد کنند.

معاون کنسولی وزير خارجه ايران مدتی پيش در گفتگويی با روزنامه "شرق" چاپ تهران، اعلام کرد که از سال 1380، مراجعات ايرانيان به مراکز کنسولی ايران، 40 درصد افزايش داشته است. "محمد علی هادی" گفت که در اين مدت 20 هزار پناهنده ايرانی، گذرنامه گرفته اند.

آقای هادی گفت که ايران "تابعيت مضاعف" را به رسميت نمی شناسد، و به همين دليل ايرانيان "بايد" با گذرنامه ايرانی خود به کشورشان سفر کنند.

او تاکيد کرد که تسهيلات موجود برای ورود ايرانيان به صورت بخشنامه به نيروی انتظامی و قوه قضاييه ابلاغ شده و با تغيير دولت، عوض نخواهد شد.

اين در حالی است که بعضی از ناظران معتقدند که مانند بسياری از سياست هایی ديگر در ايران که مقطعی و گذراست، با پايان گرفتن دوره رياست جمهوری محمد خاتمی احتمال دارد که اين تسهيلات برداشته شود، به ويژه اگر دولت آينده هم مانند مجلس تحت کنترل محافظه کاران قرار گيرد.

نظر شما چيست؟ دولت خاتمی چقدر در جلب ايرانيان مقيم خارج و سرمايه آنها به کشور موفق بوده است؟ اگر در کشورهايی غير از ايران ساکن هستيد تجربه شما در سفر به ايران چگونه بوده است؟ آيا به عنوان يک ايرانی مقيم خارج، در ميهن خود از آرامش و امنيت کافی برای انتقال سرمايه برخوردار هستيد؟ فکر می کنيد سياست کنونی جلب ايرانيان مهاجر در آينده هم ادامه پيدا کند؟

 

نظرات شما:

 

جذب سرمايه های ايرانيان مقيم خارج از آرزوهای بزرگ بوده و هست اما سرمايه گذار تأمين امنيت سرمايه و تسهيلات لازم برای بهره وری مناسب را می خواهد. سردمداران با جذب سرمايه های خارجی امکان خروج سرمايه های نامشروع خود را خواهند داشت. توجه نماييد در افزايش قيمت سهام در سال گذشته چه اتفاقی افتاد؟ عمده سهامداران در آن زمان از وابستگان حکومت بوده اند و با افزايش کاذب در بازار بورس و فروش سهام خود به بالاترين قيمت ممکن سرمايه های خود را از بازار بورس خارج و در ساير کشورها سرمايه گذاری کردند. چگونه سرمايه گذاری در کشوری که به هيچ اصول بين المللی اعتقاد نداشته دارای امنيت خواهد بود؟ دولت آقای خاتمی در کدام برنامه موفق عمل نموده است؟ چند سال سر اين ملت با بيان اصولی که امکان تحقق آن در نظامهای غير مردمی وجود ندارد گرم گرديد تا امکان دستيابی به اهداف رژيم فراهم شود. همين و بس . نادر - تهران

ايرانيان مقيم خارج می خواهند بيايند چون در ايران آشنايان و فاميل هايشان را دارند ولی سران اين کشور آدمهايی نيستند که برای کشور کار کنند برای همين ايرانيان خارج از کشور هم دل به آمدن به ايران نمی دهند و موقعی می آيند که مديران ايران افرادی خادم برای ايران در زمينه های صنعت، تجارت و ... بيايند بر سر کار و گرنه هيچ گاه نمی آيند. شهاب برادران ديلمقانی - تهران

البته که دولت می تواند سرمايه گذاری ايرانيان مقيم خارج را تشويق کند. اما آيا سرمايه گذاری صورت خواهد گرفت بستگی به تضمين های لازم دارد. از جمله اينکه دولتهای پنهان مثل دفتر رهبری، سپاه پاسداران، جمعيت مؤتلفه اسلامی، بنياد جانبازان، و شرکتهای وابسته به آقازاده ها چوب لای چرخ سرمايه گذاران نگذارند. ولی تا زمانی که ساختار مجهول الهويه موجود اقتصادی حکمفرماست، سخن از سرمايه گذاری خارجی بيشتر شبيه به يک شوخی می ماند. اميد - لندن

آقايان مگر با ثروتهای داخل کشور چه کرده اند که به فکر سرکيسه کردن ايرانيان خارج نشين هستند. اين حرفها مثل ديگر حرفهايشان برای ما رنگی ندارد. علی - تهران

من يک بازرگان موفق ايرانی هستم که در لندن و پاريس در حال تجارت هستم. بعد از روی کار آمدن آقای خاتمی و دولت اصلاح طلب ايشان، تصميم گرفتم که آرزوی ديرينه خودم را که احداث يک هتل ۵ ستاره در زادگاهم اصفهان بود را محقق سازم. من حتی قادر بودم که با مشارکت بانکهای خارجی بودجه لازم را در حدود ۷۵ مليون يورو فراهم کنم. ولی بعد از سفرم به ايران دريافتم که موانع زيادی برای سرمايه گذاری در ايران وجود دارد و برای همين تصميم گرفتم از آرزوی ديرينه ام برای مدتی دست بردارم. وجود دولتهای پنهان و پيچيده بودن قوانين سرمايه گذاری، نبود آزاديهای شخصی از مشکلات عمده در جلب سرمايه های خارجی به ايران می باشد. شاکران - لندن انگستان

جالب است که حکومت ايران اکنون به فکر تصاحب سرمايه ايرانيان مقيم خارج از ايران می باشد. لازم نيست سرمايه آنان وارد مملکت شود. همين سرمايه داخلی را درست مديريت کنند و از انحصار اشخاص خاص خارج کنند، اقتصاد رونق می گيرد. فردی - کالگری کانادا

هر چند دولت خاتمی در اين زمينه تلاشهائی را آغاز کرده است اما اين تلاشها به جائی نميرسد زيرا جناح منتسب به رهبری به خصوص در شورای نگهبان که قدرت اصلی و منافع کليدی در کشور را به دست دارند با جلو گيری از طرح قوانينی در مجلس قبلی مانع اصلی اين طرح محسوب ميشوند. با توجه به تخصص و سرمايه زيادی که ايرانيان خارج از کشور در اختيار دارند و با توجه به اينکه از لحاظ عقيدتی مانند حکومت فکر نميکنند نفوذ آنها در بخشهای حساس اقتصادی منافع عده ای را به خطر می اندازد. پويا - اهواز

در حالی که به علل مختلف از جمله شرايط ناهنجار و ناامن اجتماعی و اقتصادی و عدم ثبات سياسی ايرانيان داخل را وادار به ترک کشور کرده و ايران را در صدر کشورهای صادر کننده مغزها قرار ميدهد و تا زمانی که هر هفته ميليونها دلار از ايران به قصد سرمايه گذاری در دوبی و کشورهای دور و نزديک ديگر خارج ميشود سخن از ترغيب ايرانيان خارج به بازگشت و سرمايه گذاری در ايران بيهوده است. آقايان لطف کرده شرايط ماندن را برای داخلی ها مهيا کنند تا بعد فکری هم برای خارجی ها بکنيم. صادق اصلانی - تهران

اسم من فريبا و بزرگ شده کويت هستم. من بعد از ۱۰ سال به ايران رفتم واقعا از همه نظر پيشرفت کرده بود و حتی مردم با ديد مثبت به امور می نگريستند. بطوری که من تشويق شدم يک خانه اونجا بخرم و چند روز پيش هم به ايران رفتم و يک حساب بانکی باز کردم. هر کسی از من می پرسد اوضاع ايران چطوره، آنها رو به سرمايه گذاری در ايران تشويق می کنم، زيرا واقعا کشوری در حال پيشرفت می باشد. چند مدتی که در ايران بودم احساس آرامش کردم و ما ايرانيها هستيم که ميتوانيم ايرانمان رو آباد بکنيم. هر جای جهان يک سری نقاط ضعف دارد و من هم ايرانيان و هم افراد خارجی رو برای سرمايه گذاری تشويق و ترغيب می کنم. فريبا - کويت

بله به نظر من جواب مثبت است. خود من و همسرم و بسياری از دوستان و اقوام بعد از بيست و پنج سال به ايران عزيز سفر کرديم بدون اينکه هيچ مشکلی داشته باشيم. حتی تعدادی از دوستان بهائی ما بدون هيچ مشکلی ظرف يکسال گذشته به ايران سفر کرده اند. من از دوستانم ميشنوم که حتی ساواکی ها و مجاهدين سابق بدون هيچ مشکلی به ايران سفر کرده اند. بدون اغراق از هر ده نفر که پس از سالهای طولانی به کشور باز گشته نه نفر آنان تعريف ميکنند و تجربه خوبی داشتند و در پی تدارک سفر بعدی و اينبار با تمام اعضای خانواده خود هستند. اين سنگينترين مشت بر دهان عده ای است که در اينجا که بيست و پنج سال است دائم سعی بر اين دارند که کشور و ملت ايران را تحقير کنند و اجازه ندهند حتی يک خبر خوش از داخل ايران بگوش برسد. به نظر من وخيلی های ديگر که پس از گذشت اينهمه سال به ايران برگشتيم پيشرفت خيلی زيادی را شاهد بوديم. با وجود هشت سال جنگ و تحريم اقتصادی و تهديد و جنگ روانی خارجی. درست است که مشکلات هم هست ولی مشکل همه جا هست فقط نوع آن متفاوت است. به هر حال اگر اين طرح آقای خاتمی بوده انشاالله خدا عمر با عزت بهشان بده. آزاده - کاليفرنيا

نظام جمهوری اسلامی در طول اين سالها نه تنها در جذب ايرانيان مقيم خارج موفق نبوده، بلکه در فراری دادن ايرانيان داخل کشور بسيار موفق بوده است. حسن - خوزستان

مطلوب بود در موضوع کلی جلب و جذب ايرانيان خارج از کشور نظر خواهی می شد (بدون تأکيد بر سرمايه های ايشان). به هر دليلی که بر همگان عيان است، علاوه از سرمايه پولی، سرمايه های فکری و بقول معروف، مغزها و يا نخبگان در معرض شديد دفع از ايران هستند تا جذب. متأسفانه هيچ آثار مثبتی در جذب ايرانيانی که به هر دليلی از مام ميهن دفع شده اند، مشاهده نمی شود، بلکه بر دايره حاميان خروج از کشور خصوصاً در بين نسل جوان و افزوده شده، و آنانيکه به هر دليلی توان خروج ندارند، در عمق باطنشان، بی ميل از خروج به کشورهای آزاد نيستند. آمار دفع شدگان المپيادها و هجوم جوانان به اخذ گذرنامه، تلاش ايشان به آموزش زبانهای خارجی و... علايم گويايی از ميل ايشان به سفر دارد. ايرانيانی که ميآيند، در حد تجديد ديدار و بقولی صله رحمی چند روزه است، و هرگز ميل ماندگاری در ميهنشان را نداشته اند. راستی آمار شرکتهای ايرانی ثبت شده در دوبی چقدر است؟ و سرمايه های مالی ايشان در دوبی نيز؟... مهاب - ايران

بهتر است آقای يونسی بجای طرح اين که نسل بعدی مهاجرين ايرانی ديگر ايرانی نخواهند بود، به فکر محو عوامل خروج و توسعه عوامل ورود باشد. در عين حال ظاهرا مهمترين عاملی که سبب شده است آقای يونسی متوسل به ايرانيان خارج از کشور شود سرمايه های مادی آنهاست. يعنی اينکه سرمايه های معنوی آنها هم هيچ. و ضمنا خدا کند جمع اين سه يا چهار ميليون ايرانی مقيم خارج از کشور پس از بازگشت به کشور به جمع بيکاران کشور اضافه نگردد. از همه اين حرفها گذشته آيا آقای يونسی هيچ فکر کرده است که ديدگاهها و توقعات اجتماعی سياسی و فرهنگی اين عزيزان مهاجر نسبت با موازين منظور نظر جمهوری اسلامی تا چه اندازه نزديک و يادور شده است.؟ !!! م. ملازاده - ايران

در چند سال گذشته بدليل محدوديتها و فشارهای افراطيون در ايران متاسفانه بسياری از نوابغ و سرمايه داران اين مملکت عطای ايران رابه لقايش بخشيده اند و ايران با فرهنگ و قدرتمند سده های گذشته، اکنون به مملکتی تبديل شده که در آن همه به فکر فرار از آن هستند و ديگر هيچ کس اميدی به بهبود اوضاع در آن ندارد. اميدوارم معجزه ای رخ دهد و ايران، ايرانی قوی ، با فرهنگ و مقتدر تبديل شود. به نظر من اگر ايرانيان خارج از کشور به ايران باز گردند، ايران تا چند سال آينده گلستان می شود و ميتواند به بهترين نقطه غرب آسيا تبديل گردد. داوود - تهران

دولت آقای خاتمی تا حدودی توانسته است ايرانيان مقيم خارج را جلب نمايد مخصوصا اساتيد و پزشکان چون آنها دوره های بسياری ديده اند و توانسته اند به کشور کمک کنند. بهروز بحرانی - اصفهان

متاسفانه سياست های دولت ايران در اين مورد موفق نبوده. من خودم خارج از کشور زندگی ميکنم و در برخورد با ايرانيان اين موصوع را مورد بحث قرار ميدهم. اکثر ايرانيان اينجا بنا به دلايل مختلف حاضر به سفر به ايران نيستند. خدمت سربازی - تفاوت های مذهبی - روشن نبودن و تغيير هرروزه قوانين - مشکلات سياسی و بی ثباتی سياسی اجتماعی از جمله اين دلايل است. اخبار رسيده از شرايط آزادی بيان و زندانيان سياسی مزيد بر علت ميشود. متاسفانه رفتار دولت ايران باعث شرمندگی برخی از ايرانيان خارج از کشوراست و بعضی از آنها ايرانی بودن خود را در جمع خارجيان پنهان و ان! ار ميکنند. فرهاد - ملبورن (استراليا)

به نظر من اصل سوال بسيار بی ربط است! واقعا کسی پيدا ميشود که چنين ديوانگی را به خود روا کند؟ شايد بهتر بود ميپرسيديد: چرا اينهمه ايرانی جلای وطن کرده و خاک غربت را طوطيای چشم نموده اند؟!! انتها - شيراز

مطمئن باشيد اگر اين وعده ها و تسهيلات را گذاشته اند، فقط برای اين است که اين سرمايه چند صد ميليارد دلاری را به داخل کشور بياورند. بعد به بهانه هايی صاحبان اين سرمايه ها را از گردونه خارج کنند و سرمايه شان را به دست بگيرند. همه که ديگر شهرام جزايری را به خاطر داريم با وجود آنکه از درون گروه خودشان بود، آنطور شد وای به حال غريبه ها. امير - تهران

ابتدا بايد ديد که عمل کرد اين دولت و مجالس در چند سال اخيرکه مرحوم جناح چپ گرا که با آن همه ادعا که "ما ال ميکنيم بل ميکنيم" آمد روی کار، در جذب توريست فرهنگی و جذب سرمايه های خارجی واصلاح قانون اساسی وغيره وذالک چه کاری توانست بکند که حالا بگيم که حجت الاسلام والمسلمين خاتمی در جلب ايرانيان مقيم خارج که سرمايه هايشان هم زياد است موفق نبوده!! صلاح الدين - تبريز

وقتيکه ارزش پولی در ايران هيچ ثباتی ندارد و مدام در حال تغيير است که اين تغيير متاسفانه روز به روز رو به افزايش قيمتها و کمرنگی پول ايران ميشود، کدام سرمايه گذار جرات سرمايه گذاری در ايران را دارد؟ بهتر است اول نرخ ريال را با سياستگذاری های اقتصادی درست به حد متعادل برسانند .. خدمات عمومی را رايگان کنند و هدف خود را فقط خدمت برای رفاه حال مردم بدانند .. بعد دعوت به باز گشت بدهند. احمد - دبی

کشوری که دو تا دولت داشته باشه سرمايه گذاری در چنين کشوری ريسک بزرگی به حساب مياد. حتی اگر عوامل ديگری چون حقوق بشرِِ، امنيت، دمکراسی و رقابت در فضای باز هم ناديده بگيريم، باز به همون دليل اولی که در بالا گفتم ريسک بزرگيه. امير - کانادا

اين حرفها، همه اش سراب و خيالپردازی است و عمدتا برای کاهش تنش سياست های خارجی ايران است و اکثرا جنبه تبليغاتی دارد. کسانی که خارج از وطن خود به سر ميبرند در حقيقت از وضعيت اسفناکی که حکومت جمهوری اسلامی بوجود آورده از ايران گريخته اند. در حقبقت خروج ايرانيانی همانند من از ايران گريزی از حکومت و نحوه اداره کشور و وجود ناپاکی و ناخالصی در ايران است و نه فرار از ايران يا مردمان اصيلش است. متاسفانه مردم وخاک عزيز ايران در طول تاريخ تحت سلطه اقوام بی فرهنگ و با فرهنگ مختلفی بوده. ... حالا شما خود قضاوت کنيد ، آيا حاضريد آينده مالی خانواده خود را به خطر بياندازيد؟ آيا حاضريد جان خانواده خود را در ايران يا در خارج از ايران به خطر بياندازيد؟ آرش - ونکوور (کانادا)

بله. بدون شک آزادی های سياسی و اجتماعی هرچند اندک باعث جلب ايرانيان مقيم خارج شده است. آنهايی که آزادی دارند اما از وطن دورند. البته سخت است که آدم بين آزادی و وطن يکی را انتخاب کند. اما در مورد عمق و اثربخشی جذب ايرانيان بايد بيشتر دقت کرد. عمده افرادی که در اين مدت به کشور بازگشته اند چهره های علمی و دانشگاهی بوده اند در حالی که هدف گيری دولت جذب سرمايه های ايرانيان مقيم خارج بوده است ، هدفی که بدون پنهان سازی بيان ميشود و مثلا در پروژه ها، منبع برخی پروژه های بزرگ را سرمايه ايرانيان مقيم خارج بيان ميکنند. سعيد پوردلير - شيراز

مدتی پيش به ميهن برگشتم و هم اکنون هم در ايران مشغول به کار هستم. کار کردن در ايران به خصوص در محيط های اداری ايران توام با بسياری از چالشهاست. به نظر من شانس شروع زندگی در اينجا برای کسی که بچه هايش در خارج به دنيا آمده و بزرگ شده نزديک به صفر است. اگر هم کسی نخواهد در ايران زندگی کنند و فقط بخواهد سرمايه‌گذاری و توليد کنند‏‏، يا بايد عاشق يا ديوانه... در جايی که قانون نيم بند حمايت از سرمايه‌گذاری خارجی با مخالفت شورای نگهبان روبرو می‌شود و مجمع تشخيص نظام در نهايت ناگزير به تامين نظر مجلس ششم می‌گردد به نظر نمی‌رسد سرمايه‌گذاری که فعاليتی با ماهيت بلند مدت است، به خوبی توانسته باشد زمينه لازم را برای خود رشد و نمو خود يافته باشد. به نظر من دولت به جای جلب سرمايه ايرانی های مقيم خارج سعی نمايد با تامين امنيت اقتصادی سرمايه داران ساکن ايران‏، شرايط کنونی را که هر روزه موجب فرار سرمايه از ايران می شود بهبود بخشد. بزرگ ترين سرمايه کشور‏ نيروهای انسانی متخصص و يا با استعداد می باشد. دولت سعی نمايد دانشجويان ممتاز و بچه‌های برنده المپيادها در ايران جلب نمايد. وزارت اطلاعات هم مامورين حراست دستگاهای دولتی را آموزش دهد تا با ايجاد نارضايتی، کمتر به فرار سرمايه های انسانی کشور کمک نمايند. علی - شيراز

من يک پناهنده بدبخت بی جواب هستم و با اين همه زجری هم که اينجا در لندن کشيدم اگر دولتِ ايران برام کار و منزل آسايش هم فراهم کند حاضر به بازگشت به اين مملکت نيستم اقلا اينجا احساس آزادی می کنم. ما برگشتنی نيستيم. جواد - لندن

احتمال بازگشت ايرانيان موفق به ايران در حکومت فعلی بسيار ضعيف است . به اين دلايل: ۱- وضعيت بين المللی ايران بسيار شکننده است ۲- مديريت درونی مملکت بصورت مافيايی است ۳- مکانيزم مناسب اقتصادی قابل اعتمادی در آينده متصور نيست ۴- آزادی های محدود اجتماعی روز بروز محدودتر ميشود. و .... با وجود چنين شرايطی هيچ ايرانی عاقلی به دنبال برگشت به ايران نخواهد بود. پ. خ. - تهران

من از ايرانيان توانمند خارج از کشور در عرصه علم و فن می خواهم که با انتقال تکنولوژی و فن آوری به کشور خود زمينه پيشرفت و سازندگی را فراهم آورند. همان کاری که هنديان و چينها در چندين دهه گذشته انجام دادند و حال ثمره آنرا برداشت کرده اند. به نظر ايران با تکيه بر فرهنگ کهن غنی و دين ناب اسلام و با به کاری افراد توانمند شکوه و عظمت گذشته کهن را بدست آورد. مردم ايران در داخل سخت محتاج کمکهای علمی و فرهنگی ايرانيان دانشمند خارج از کشور هستند... مهرداد رجبی کرمانشاهی - تهران

خاتمی حتی نتواست دل جوانانی را که با هزار اميد به او رای داده بودند ذره ای شاد کند چه رسد به جلب سرمايه های ايرانيان مقيم خارج! رها- سراب

به نظر من کسانی که امنيت و آسايش خود و خانواده شان رابه پيشرفت کشور حتی در شرايط سخت ترجيح ميدهند همان بهتر که خارج بمانند و به عنوان يک خارجی زندگی کنند. آقای خاتمی وساير مسئولين نيز بهتر است از همين پتانسيل مادی ومعنوی موجود در ايران با سياستگذاری درست استفاده کنند تا از کسانی که فقط به فکر مال و اموال و جان خود هستند. علی - تهران